Overdenking 'Vertrouwen en rust...' - Joukje de Jong

Psalm 23: Een psalm van David

"De HEER is mijn herder,

het ontbreekt mij aan niets.

Hij laat mij rusten in groene weiden

en voert mij naar vredig water,

hij geeft mij nieuwe kracht

en leidt mij langs veilige paden

tot eer van zijn naam.

Al gaat mijn weg

door een donker dal,

ik vrees geen gevaar,

want u bent bij mij,

uw stok en uw staf,

zij geven mij moed.

U nodigt mij aan tafel

voor het oog van de vijand,

u zalft mijn hoofd met olie,

mijn beker vloeit over.

Geluk en genade volgen mij

alle dagen van mijn leven,

ik keer terug in het huis van de HEER

tot in lengte van dagen."

Deze week las ik op de website bijbel.nl dat bovenstaande psalm 23 de meest gelezen bijbeltekst van 2017 was. Het is ook een van de bekendste en geliefdste psalmen uit de Bijbel. Heel veel christenen putten in moeilijke tijden troost en kracht uit de woorden van deze psalm. Maar ook als het leven niet moeilijk of zwaar is geeft psalm 23 houvast voor een leven met God. Maar wat maakt nou juist deze bijbeltekst zo populair? 

Laten we eerst eens wat dieper op de tekst ingaan. De psalm van David is een zogenaamde vertrouwenspsalm, waaruit een sterke overtuiging spreekt. David heeft het in het eerste vers van deze psalm over 'mijn herder'. Hiermee drukt David zijn vertrouwen in God uit en zijn persoonlijke relatie met Hem. In de metafoor van 'herder' staat de liefdevolle zorg van de Heer centraal; zoals een herder er helemaal is voor elk schaap uit zijn kudde, zo is de Heer er voor elk mens dat bij Hem wil horen. En zoals een herder zijn schapen rust en voedsel schenkt, zo geeft de Heer zijn volgelingen wat zij nodig hebben. Een herder ziet zijn schapen en verliest ze niet uit het oog. Dat blijkt ook uit het oud-semitische woord voor herder dat een hele sociale betekenis heeft: de R (resh - hoofd, of man) en de O (ajin - oog, kijken; ervaren) vormen samen het begrip 'een man die toekijkt'. En dat is precies wat een herder doet; toekijken en zijn kudde in het oog houden om te zien of alles in orde is. Daarbij wordt ieder schaap uit de kudde gezien. Een goede herder doet in feite twee dingen: hij zorgt voor zijn schapen èn hij beschermt ze tegen gevaar. En dat is precies wat de Heer uit de psalm van David doet; voor David, voor jou, voor mij... De Heer is mijn herder; degene die mij écht ziet, mij liefdevol aankijkt, mij nooit uit het oog verliest en mij beschermt. Wat een fijne gedachte is dat, en wat een vertrouwen geeft dit! En dat moet David toentertijd ook zo ervaren hebben, want in deze psalm staat de gedachte 'want God is bij mij' centraal. Het vertrouwen van David is echter meer dan de rust van een ongestoord bestaan, want in zijn leven is er sprake van donkere dalen waar de dood op de loer ligt en belagers achter hem aanzitten. Desondanks is David er zeker van dat God bij hem is, hem nieuwe kracht geeft en hem langs 'veilige paden' leidt naar 'groene weiden' en 'vredig water'. Zijn vertrouwen in God geeft hem moed en maakt dat hij geen gevaar vreest. De trouwe en beschermende aanwezigheid van de Heer als herder is altijd bij hem, juist daarom ontbreekt het David aan niets.

Deze psalm geeft dus vertrouwen, en daarmee ook rust. Vertrouwen dat God er altijd als een herder voor ons is en ons beschermt, ongeacht onze situatie en omstandigheden. En juist dit vertrouwen geeft rust. Rust in een gebroken wereld van zonde, ellende, onvolmaaktheden en tekortkomingen. Een wereld dus die verre is van rustig. Want leven we niet in een maatschappij die juist gedreven lijkt te worden door onrust? Onrust die in alle facetten van ons leven merkbaar is. De onrust van spanningen op globaal niveau, zoals oorlogen, christenvervolging, armoede, hongersnood, natuurrampen, et cetera. Maar ook de onrust van hoge werkdruk, werkloosheid, faillissementen, ziekte, relatie- en huwelijksproblemen, ongewenste kinderloosheid, scheidingen, eenzaamheid, rouw- en verlies, en onrust veroorzaakt door het digitale tijdperk en de social media. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de onrust binnenin ons zelf wanneer we op allerlei fronten streven naar perfectie en maakbaarheid en hierbij steeds weer van een koude kermis thuiskomen. We ploeteren en struikelen met elkaar door het leven zo goed en zo kwaad als het kan. Geen wonder dat de mens behoefte heeft aan vertrouwen en rust temidden van al het aardse tumult. Wellicht verklaart dit ook de populariteit van psalm 23. Op eigen kracht blijkt hoe moeilijk het is om die rust en dat vertrouwen te vinden. We duiken met elkaar in zelfhulpboeken, meditatie-trajecten, yogalessen en retraite-weekenden, en lijken eeuwig op zoek te zijn naar rust, terwijl we dit nergens kunnen vinden. Maar God ziet ons geploeter en gestruikel en zegt steeds opnieuw tegen ons (Mat. 11:28-30):

"Kom naar mij, jullie die vermoeid zijn en onder lasten gebukt gaan, dan zal ik jullie rust geven. Neem mijn juk op je en leer van mij, want ik ben zachtmoedig en nederig van hart. Dan zullen jullie werkelijk rust vinden, want mijn juk is zacht en mijn last is licht".

David heeft hier gehoor aan gegeven. Gebukt onder zijn last heeft hij zijn vertrouwen volledig gesteld in God, die hem zag, leidde, beschermde en hem geluk en genade schonk. Wat een rust moet dit David hebben gegeven! Maar ook wij mogen ons gezien, geleid en beschermd weten door God onze herder, wanneer wij ons vertrouwen in Hem stellen. Want uiteindelijk kan alleen Hij ons die rust geven waar wij zo naarstig naar op zoek zijn. Hij laat ons rusten, geeft ons moed en nieuwe kracht, laat ons wonen in Zijn huis en nodigt ons uit aan tafel, telkens weer opnieuw. Hij is er altijd voor ons, en daarom zal het ons aan niets ontbreken. Wat een rust en wat een genade! 

Durf jij al op Hem te vertrouwen?

Overdenking door Joukje de Jong - Geloof, en een hoop liefde©